تاریخچه دامپزشکی :

علم دامپزشکی با عبور انسان نخستین از حالت شکارچی به کشاورز متولدشد. همزمان با رواج اهلی کردن حیوانات , دامپزشکی اهمیت بیشتری یافت. دامپزشکان نیز همانند پزشکان از زمانهای بسیار طولانی مورد احترام مردم قرار داشتند. در لوح حمورابی (۲۲۰۰ سال قبل از میلاد) ارزش کار فردی که به معالجه گاو و سایر حیوانات می پرداخته تعیین شده است.

در سفرنامه فیثاغورث، در مورد زرتشت (پیامبر ایرانیان که زمان ظهور آن حدود ۶۰۰ سال قبل از میلاد مسیح است) و آئین او نکته جالبی وجود دارد و آن نکته این است که زرتشت از فن دامپزشکی و درمان حیوانات اطلاع داشته است و در کتاب اوستا می توان نکات متعددی درباره پرورش حیوانات و روش درمان بیماریهای دام مشاهده کرد. در این کتاب برای اولین بار به طبقه بندی حیوانات برمی خوریم.

دامپزشکی نوین در ایران به سال ۱۲۹۰ هجری شمسی برمی گردد که دولت ایران تصمیم گرفت تشکیلات ژاندارمری نوینی را پایه گذاری نماید و از دولت سوئد عده ای کارشناس نظامی برای تاسیس ژاندارمری استخدام نمود. به همراه افسران سوئدی دو نفر دکتر دامپزشک نیز بودند این دو نفر افسر دامپزشک به اقدام به تاسیس مدرسه دامپزشکی برای تربیت کادر مورد احتیاج ارتش نمودند.

در سال ۱۳۱۱ بنای دانشکده دامپزشکی ابتدا به صورت مدرسه و بعدا دانشکده گذارده شد . در ابتدای امر این دانشکده زیر نظر وزارت کشاورزی بود ولی بعد با اعزام تعداد قابل ملاحظه ای دانشجو به کشور فرانسه و مراجعت ایشان از وزارت کشاورزی منتزع گردید و ضمیمه دانشگاه تهران شد .

در سال ۱۳۰۴ پس از همه گیری طاعون گاوی و ایجاد خسارات زیاد، در وزارت کشاورزی اداره ای به نام سازمان دفع آفات حیوانی ( که بعدا به صورت سازمان دامپزشکی درآمد) تاسیس گردید .این شعبه تحت نظارت موسسه پاستور ( وابسته به وزارت فوائدعامه) با ۲۲ نفر پرسنل شامل ۱۴ نفرکادر فنی و ۸ نفر کادر خدماتی تشکیل و مسئولیت آن به عهده مرحوم دکتر عبدالله حامدی گذاشته شد .

در سال ۱۳۱۴ با توجه به ضرورت کنترل بیماریهای مهلک دامی و نظارت بهداشتی دام و فرآورده های دامی قانون تفتیش صحی حیوانات به تصویب مجلس شورای ملی رسید و اداره کل دامپزشکی جایگزین موسسه دفع آفات حیوانی شد.

در سال ۱۳۲۶ اختیارات محدودی به دامپزشکی استانها داده شد به طوری که در هر اداره کشاورزی ۲ معاونت ایجاد شد. یکی از این معاونتها ویژه دامپزشکی در نظر گرفته شد. معاون دامپزشکی رئیس اداره دامپزشکی نیز بود و کلیه امور فنی و مالی در اختیار وی قرار داشت.
در تشکیلات کنونی وزارت جهاد کشاورزی سازمان دامپزشکی کشور به عنوان سازمانی مستقل وابسته به آن وزارت شناخته شده و رئیس سازمان دامپزشکی کشور مستقیما تحت نظارت وزیر به انجام وظیفه می پردازد. در استانها نیز ادارات کل دامپزشکی و در شهرستانها شبکه دامپزشکی به طور عمودی زیر نظر سازمان مرکزی دامپزشکی و به شکل افقی با سازمان جهاد کشاورزی و مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان مرتبط می باشد.

در ادامه اطلاعات کاملی در مورد وظایف، دانش و مهارت مورد نیاز، تحصیلات لازم و نحوه ورود به شغل، بازار کار و فرصت های شغلی و میزان درآمد دامپزشک و برخی از دامپزشکان معروف ایرانی ارائه می شود.

وظایف دامپزشک

دامپزشک حیوان را چکاب می‌کند و بیماریش را تشخیص می‌دهد و بیماری‌های حیوانات را مانند بیماری‌های عفونی، حرکتی و تغذیه‌ای و… را درمان می‌کند.
دردی که حیوان از دچار شدن به بیماری دارد معالجه می‌کند.
زخم‌ها را شستشو داده و مداوا می‌کند.
شکستگی‌ها را درمان کرده و در صورت نیاز با استفاده ازتکنیک‌های جراحی حیوان را جراحی می‌کند.
به صاحب حیوان درمورد تغذیه ونگهداری مشاوره می‌دهد.
به صاحب حیوان روش‌های پیشگیری از بیماریهای مشترک با انسان را مانند هاری، بروسلوز، مشمشه و… را می‌آموزد.
برای تشخیص بیماری‌ها نمونه گرفته و به آزمایشگاه دامپزشکی ارسال و نتایج را تحلیل می‌کند.
آزمایش‌های مانند نوار قلب (ECG) ، ادار و مدفوع، سونو گرافی و… را انجام می‌دهد.
کمک به بهبود زندگی انسان و دام می‌کند.
انجام معاینات منظم برای بررسی سلامت حیوانات، آزمایش و واکسیناسیون آنها برای مقابله با بیماری ها را انجام می دهد.
برای حیوانات بیمار دارو تجویز می کند.
بررسی محل زندگی حیوانات و مشاوره دادن در خصوص راه های جلوگیری از گسترش بیماری
مدیریت و نظارت بر پرستاران و پرسنل مراقب حیوانات را بر عهده دارد.
پیشگیری از بروز و شیوع بیماری های قابل انتقال بین انسان و حیوان می کند.

مهارت و دانش مورد نیاز شغل دامپزشک

علاقه زیاد به حیوانات و سلامت آنها – شاید از مهمترین ویژگی های یک دامپزشک خوب، علاقه مندی به حیوانات باشد زیرا در غیر این صورت امکان موفقیت زیاد در این شغل کمتر می شود.
داشتن اطلاعات علمی خوب در مورد حیوانات
توانایی کار در ساعات طولانی و نامنظم – زیرا گاهی ممکن است برای معالجه بیماری یک گاوداری یا مرغ داری یا هر مرکز دیگر نگهداری حیوانات ناچار باشد ساعات طولانی بدون وقفه کار کند.
داشتن توانایی جسمی، مهارت های عملی و قدرت مشاهده خوب – گاهی اوقات برای معاینه حیوانات بزرگی مثل اسب و گاو داشتن توانایی جسمی مناسب به دامپزشک کمک می کند.
توانایی تصمیم گیری – همچون پزشکان توانایی تصمیم گیری از مهارت های مورد نیاز برای درمان مناسب حیوانات بیمار است.
داشتن روش دلسوزانه و صبورانه در برخورد با صاحبان حیوانات – زیرا در بسیاری از مواقع صاحبان حیوانات نسبت به حیوان دست آموز خود احساس دلبستگی زیاد پیدا می کنند و در هنگام معالجه و درمان باید به این نکته توجه زیادی داشت.

تحصیلات لازم و نحوه ورود به شغل دامپزشکی

فارغ التحصیلان رشته دامپزشکی می توانند وارد این شغل شوند. اگر چه به صورت سنتی در خیلی از شهرستان ها و روستاها افرادی به صورت تجربی کار معالجه و درمان حیوانات را انجام می دهند ولی برای کسب مجوز تجویز دارو و تعامل با سازمان های نظارتی و مسئول دارا بودن مدرک دانشگاهی در رشته دامپزشکی الزامی است.

بازارکار و فرصت های شغلی دامپزشکی

دامپزشک – شما می توانید در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی، مراکز بهداشتی و درمانی و بیمارستانهای وابسته به دستگاههای دولتی، انستیتو پاستور، انستیتو تحقیقات تغذیه و صنایع غذایی، وزارت جهاد کشاورزی، سازمان تحقیقات و ترویج کشاورزی، موسسه سرم و واکسن سازی رازی و یا سازمان دامپزشکی کشور استخدام شوید.

شما گاهی مسئول بررسی بهداشت و رعایت استانداردها در باغ وحش ها، مغازه های فروش حیوانات خانگی، اصطبل ها، بازارهای فروش حیوانات و… خواهید بود. دامپزشک در بخش های مختلف می تواند کار کند. برخی از آنها که در حوزه سلامت عمومی فعالیت دارند مسئول پیشگیری و کنترل بیماری های دام هستند. برخی دیگر که در صنعت هستند، مسئول آزمایش و نظارت بر تولید دارو، محصولات شیمیایی و بیولوژیکی مربوط به حیوانات هستند.

همچنین یک دامپزشک می تواند با موافقت مراجع دولتی نسبت به تاسیس مطب، داروخانه دامپزشکی، آزمایشگاه دامپزشکی و یا مرکز واکسیناسیون دام و طیور اقدام نمایند.

میزان درآمد دامپزشک

اطلاعات دقیقی از میزان درآمد دامپزشکان در کشور در دسترس نمی باشد. درآمد آنها با توجه به محل کارشان متفاوت است. دامپزشکانی که در استخدام دولت هستند، مطابق با قانون مدیریت خدمان کشوری حقوق دریافت می کنند. در بخش خصوصی وضعیت درآمدی آنها متفاوت است. برخی در کلینیک های دامپزشکی در شهرها درآمد بسیار خوبی دارند و برخی نیز در مراکز دامپزشکی خارج از شهرها -علیرغم سختی کار زیاد- درآمدهای کمی کسب می کنند.

شخصیت های مناسب این شغل دامپزشک

در یک انتخاب شغل صحیح و درست، عوامل مختلفی از جمله ویژگی های شخصیتی، ارزش ها، علایق، مهارت ها، شرایط خانوادگی، شرایط جامعه و … برای هر فرد باید در نظر گرفته شوند. یکی از مهم ترین این عوامل ویژگی های شخصیتی می باشد. شناخت درست شخصیت هر فرد فرآیندی پیچیده و محتاج به تخصص و زمان کافی است. البته هر فردی ویژگی های منحصربه فرد خود را دارد، حتی افرادی که به نوعی تیپ شخصیتی مشابه دارند، باز هم در برخی موارد با یکدیگر متفاوت هستند.

به طور کلی همیشه افراد موفقی از تیپ های شخصیتی مختلف در تمام مشاغل هستند و نمی توان دقیقا اعلام کرد که فقط تیپ های شخصیتی خاصی هستند که در این شغل موفق می شوند. اما طی تحقیقاتی که صورت گرفته تیپ های شخصیتی ای که برای این شغل معرفی می شوند، عموما این کار را بیشتر پسندیده و رضایت شغلی بیشتری در آن داشته اند.