شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران، شرکت دولتی صنایع شیمیایی و پتروشیمی ایرانی است، که زیرمجموعه‌ای از وزارت نفت ایران می‌باشد. این شرکت وظیفه مدیریت و گسترش عملیات صنایع شیمیایی و پتروشیمیایی کشور را برعهده دارد. این شرکت در سال ۱۳۴۳ توسط شرکت ملی نفت ایران، تحت عنوان «واحد تولیدی کود شیمیایی شیراز» تأسیس شد و هم‌اکنون پس از شرکت سابک دومین تولید کنندهٔ محصولات پتروشیمی در خاورمیانه می‌باشد.

مالک این شرکت دولت ایران است و با وجود داشتن پیشوند ملی، هیچگاه همه یا حتی بخشی از سهام شرکت صنایع پتروشیمی و ۳ شرکت دیگر تابعه وزارت نفت ایران، به‌شکل سهام عدالت یا عرضه اولیه در بورس، در اختیار مردم ایران قرار نگرفته‌است.

تاریخچه

شرکت ملی صنایع پتروشیمی با بهره‌برداری از واحد تولید کود شیمیایی شیراز، در سال ۱۳۴۲ در مرودشت آغاز به کار کرد. این شرکت با گسترش صنعت در قالب سه طرح عمرانی، در فاصله سال‌های ۱۳۴۲ تا ۱۳۶۵ مرحله توسعه نخستین خود را پشت سر گذاشت. فعالیت این شرکت در زمینه تولید کود شیمیایی و مواد اساسی پتروشیمیایی و شیمیایی باعث خودکفایی ایران از مواد نامبرده شد. راه‌اندازی مجتمع‌های پتروشیمی گوناگون مانند: فارابی، خارک، پاسارگاد، کربن اهواز، رازی (شاپور سابق) و طرح‌های توسعه پتروشیمی شیراز، از اقدامات این شرکت در مرحله گسترش آغازین خود بوده‌است.